TH merekodkan pengeluaran bersih antara RM1 bilion hingga RM1.2 bilion dalam beberapa tahun kebelakangan ini, manakala jumlah unit ASB masih belum kembali ke paras 2022. Bagi KWSP, caruman masih mengatasi pengeluaran, tetapi tekanan terhadap kecukupan simpanan persaraan rakyat kekal menjadi kebimbangan.
KUALA LUMPUR (24 Julai): Peningkatan pengeluaran daripada beberapa institusi simpanan utama negara memberi isyarat bahawa semakin ramai rakyat mungkin terpaksa menggunakan wang yang sepatutnya disimpan untuk ibadah haji, pelaburan jangka panjang dan persaraan bagi menampung keperluan kewangan semasa.
Walaupun kedudukan kewangan Lembaga Tabung Haji (TH), Amanah Saham Bumiputera (ASB) dan Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP) kekal kukuh, perkembangan pada peringkat pendeposit dan pemegang unit menunjukkan gambaran yang lebih membimbangkan.
Pengerusi TH, Tan Sri Abdul Rashid Hussain, pada Mac lalu mendedahkan bahawa institusi itu merekodkan pengeluaran bersih sederhana antara RM1 bilion hingga RM1.2 bilion dalam beberapa tahun kebelakangan ini.
Beliau berkata isi rumah semakin menggunakan simpanan mereka ketika berdepan peningkatan kos sara hidup, sambil menjelaskan bahawa trend sama turut dilihat dalam sistem kewangan Malaysia secara lebih luas.
Abdul Rashid menyifatkan pengeluaran bersih tersebut sebagai tidak mengancam kedudukan TH, tetapi pada masa yang sama “tidak sihat”.
TH kukuh, tetapi simpanan pendeposit semakin terhakis
Pendedahan itu penting kerana akaun TH bukan sekadar akaun simpanan biasa.
Bagi kebanyakan umat Islam di Malaysia, simpanan tersebut merupakan persediaan jangka panjang untuk menunaikan ibadah haji. Apabila wang berkenaan terpaksa dikeluarkan untuk menampung perbelanjaan harian atau kecemasan, ia menunjukkan matlamat jangka panjang mungkin sedang dikorbankan bagi menyelesaikan tekanan kewangan hari ini.
Berbeza dengan KWSP, pendeposit TH boleh mengeluarkan simpanan pada bila-bila masa. Pendeposit hanya perlu mengekalkan baki RM1,300 untuk mendaftar dan berada dalam giliran menunaikan haji.
Namun, statistik TH sebelum ini menunjukkan 53% pendeposit mempunyai baki simpanan kurang daripada RM1,300. Kira-kira separuh daripada bakal jemaah yang menerima tawaran haji bagi musim 2025 pula dilaporkan terpaksa menolak tawaran kerana tidak mempunyai simpanan mencukupi.
Keadaan tersebut membayangkan bahawa isu utama bukan sekadar jumlah pendeposit, tetapi kedalaman simpanan yang dimiliki setiap individu.
TH mempunyai sekitar 9.7 juta pendeposit, bersamaan kira-kira 53% daripada populasi Muslim Malaysia. Namun, Abdul Rashid mengakui cabaran lebih besar adalah untuk meningkatkan jumlah simpanan pendeposit, bukan hanya menambah bilangan akaun.
Ironinya, perkembangan itu berlaku ketika prestasi kewangan TH sedang menunjukkan pemulihan kukuh.
Bagi tahun kewangan berakhir 31 Disember 2025, TH mengumumkan agihan keuntungan sebanyak 3.50% melibatkan RM3.22 bilion kepada lebih 9.7 juta pendeposit.
Jumlah aset TH mencecah RM98.58 bilion, mengatasi liabiliti berjumlah RM95.63 bilion, manakala pendapatan pelaburan meningkat kepada paras tertinggi RM4.64 bilion.
Ini menunjukkan perbezaan penting antara kedudukan institusi dan keadaan pendeposit.
TH mungkin berada dalam keadaan kewangan yang lebih stabil, tetapi sebahagian pendepositnya masih berdepan tekanan sehingga perlu mengeluarkan simpanan.
Unit ASB masih lebih rendah berbanding 2022
Trend yang turut mengundang perhatian dapat dilihat melalui perubahan jumlah unit ASB dalam edaran.
Pada akhir 2022, jumlah unit ASB dalam edaran berada sekitar 186.365 bilion unit. Jumlah itu menurun kepada 174.975 bilion unit pada 2023 dan 174.733 bilion unit pada 2024, sebelum pulih kepada 181.165 bilion unit pada akhir 2025.
Walaupun terdapat peningkatan sekitar 6.4 bilion unit sepanjang 2025, jumlah unit tersebut masih kira-kira 5.2 bilion unit lebih rendah berbanding paras pada akhir 2022.
Data itu tidak semestinya bermakna semua pengurangan unit berpunca daripada rakyat menggunakan wang untuk perbelanjaan harian.
Penebusan ASB boleh berlaku atas pelbagai sebab, termasuk pembelian rumah, pendidikan, pembayaran hutang, penyelesaian pembiayaan ASB, pemindahan kepada pelaburan lain atau perbelanjaan keluarga.
Jumlah unit dalam edaran juga dipengaruhi oleh pembelian unit baharu, penebusan, pelaburan semula pengagihan pendapatan serta perubahan berkaitan pembiayaan ASB.
Namun, hakikat bahawa jumlah unit masih belum kembali ke paras 2022 walaupun ASB terus membayar pengagihan pendapatan yang besar menunjukkan terdapat tekanan penebusan yang wajar diberi perhatian.
Bagi tahun kewangan 2025, ASB mengisytiharkan pengagihan pendapatan sebanyak 5.75 sen seunit, melibatkan pembayaran kira-kira RM10.4 bilion kepada 11.4 juta pemegang unit.
Secara keseluruhan, PNB membayar pengagihan tertinggi berjumlah RM15.3 bilion kepada 13.1 juta pemegang unit merentasi dana ASNB bagi tahun tersebut.
Prestasi dana yang kukuh bagaimanapun tidak menghapuskan persoalan mengenai jumlah simpanan yang masih dimiliki rakyat selepas pengeluaran dibuat.
Kedudukan KWSP tidak sama dengan TH dan ASB
Bagi KWSP, dakwaan bahawa jumlah pengeluaran kini melebihi caruman perlu dinilai dengan lebih berhati-hati.
Data rasmi KWSP menunjukkan pada 2023, jumlah caruman dan pelarasan yang diterima adalah sebanyak RM102.84 bilion, berbanding pengeluaran dan bayaran balik caruman sekitar RM50.57 bilion.
Pada 2024, jumlah caruman meningkat kepada RM117.94 bilion, manakala pengeluaran dan bayaran balik caruman adalah sebanyak RM68.28 bilion.
Ini bermakna caruman masih mengatasi pengeluaran sebanyak kira-kira RM49.66 bilion pada 2024.
Oleh itu, adalah tidak tepat untuk mengatakan pengeluaran keseluruhan KWSP kini melebihi jumlah caruman seperti yang berlaku dalam beberapa tempoh sebelum ini.
Namun, peningkatan pengeluaran masih perlu dilihat dalam konteks lebih besar.
Selepas beberapa skim pengeluaran khas diperkenalkan ketika pandemik Covid-19, sebahagian besar ahli memasuki tempoh pascapandemik dengan simpanan persaraan yang telah berkurangan.
Pengenalan Akaun Fleksibel pada Mei 2024 pula membolehkan ahli berumur bawah 55 tahun mengeluarkan sebahagian simpanan pada bila-bila masa.
Kemudahan tersebut memberi ruang kepada ahli menghadapi kecemasan, tetapi turut meningkatkan risiko simpanan persaraan digunakan bagi memenuhi perbelanjaan jangka pendek.
Pada peringkat institusi, KWSP kekal kukuh. Bagi 2025, KWSP mengisytiharkan kadar dividen 6.15% untuk Simpanan Konvensional dan Simpanan Shariah.
Namun, pulangan pelaburan yang tinggi tidak semestinya menyelesaikan masalah kecukupan simpanan bagi ahli yang mempunyai baki rendah atau telah membuat pengeluaran besar.
Institusi kukuh, rakyat belum tentu selesa
Perkembangan di TH, ASB dan KWSP menunjukkan satu perkara yang sama: kekukuhan sesebuah institusi kewangan tidak semestinya menggambarkan keadaan kewangan setiap pendeposit atau pencarum.
Institusi tersebut boleh mencatatkan keuntungan, pertumbuhan aset dan pengagihan pendapatan yang kompetitif.
Pada masa yang sama, rakyat mungkin masih terpaksa mengeluarkan wang kerana pendapatan semasa tidak mencukupi untuk menampung kos makanan, perumahan, pengangkutan, pendidikan, penjagaan kesihatan dan komitmen hutang.
Dalam kes TH, kaitan antara pengeluaran simpanan dan peningkatan kos sara hidup disebut secara langsung oleh pengerusinya.
Bagi ASB, penyusutan jumlah unit berbanding 2022 memberikan petunjuk mengenai aktiviti penebusan yang besar, walaupun tujuan setiap pengeluaran tidak dapat ditentukan daripada laporan tahunan sahaja.
Bagi KWSP pula, caruman masih melebihi pengeluaran. Namun, kebimbangan utama terletak pada kemampuan ahli membina semula simpanan yang telah digunakan dan memastikan jumlah tersebut mencukupi apabila mereka bersara.
Trend ini tidak seharusnya dilihat semata-mata sebagai isu disiplin menabung.
Sekiranya kenaikan pendapatan tidak dapat mengimbangi peningkatan kos sara hidup, simpanan akan terus menjadi penampan terakhir bagi isi rumah.
Masalahnya, penampan itu mempunyai had.
Apabila rakyat terpaksa menggunakan simpanan haji, menjual unit pelaburan dan mengeluarkan wang persaraan untuk meneruskan kehidupan, kesannya mungkin tidak dirasai serta-merta.
Namun, dalam jangka panjang, negara boleh berdepan generasi pesara yang tidak mempunyai simpanan mencukupi, keluarga yang semakin bergantung kepada bantuan serta tekanan lebih besar terhadap sistem perlindungan sosial.
TH, ASB dan KWSP mungkin kekal kukuh dari sudut institusi.
Persoalan yang lebih membimbangkan adalah sama ada simpanan rakyat masih cukup kukuh untuk menghadapi masa depan.
