Kenaikan harga petrol dan diesel di Malaysia kini memasuki fasa baharu apabila jurang harga antara pengguna bersubsidi dan tidak bersubsidi semakin melebar. Dengan RON97 meningkat kepada RM4.55 seliter, diesel Semenanjung mencecah RM4.72, serta kewujudan dua harga berbeza bagi RON95, struktur harga bahan api negara dilihat semakin berlapis dan kompleks.
Perkembangan ini bukan sekadar memberi kesan kepada kos pengangkutan harian, malah turut mencerminkan tekanan fiskal kerajaan, risiko inflasi dan cabaran mengekalkan kestabilan sosial dalam ekonomi yang semakin dipengaruhi oleh harga tenaga global.
RON95 Kini Ada Dua Harga di Pam Sama
Perubahan paling ketara ialah kewujudan dua harga RON95 bagi bahan api yang sama:
- RM1.99 seliter bagi penerima subsidi bersasar
- RM3.27 seliter bagi pengguna tidak layak
Jurang sebanyak RM1.28 seliter ini menandakan Malaysia kini bergerak daripada sistem subsidi menyeluruh kepada subsidi bersasar yang lebih hampir kepada harga pasaran sebenar.
Bagi majoriti pengguna yang masih menerima subsidi, harga RM1.99 berfungsi sebagai pelindung terhadap kejutan kos sara hidup. Namun bagi kumpulan tanpa subsidi, harga RM3.27 menunjukkan bahawa harga sebenar bahan api di Malaysia sebenarnya sudah jauh lebih tinggi.
Perbandingan Dengan RON97: Jurang Sehingga RM2.56 Seliter
Jika dibandingkan secara keseluruhan:
- RON97: RM4.55 seliter
- RON95 tanpa subsidi: RM3.27 seliter
- RON95 subsidi: RM1.99 seliter
Ini bermaksud perbezaan harga antara RON97 dan RON95 subsidi kini mencecah RM2.56 seliter, manakala jurang antara RON97 dan RON95 tanpa subsidi ialah RM1.28 seliter.
Keadaan ini menunjukkan bahawa perbezaan harga bahan api di Malaysia kini lebih bergantung kepada status subsidi berbanding jenis petrol semata-mata.
Diesel Semenanjung vs Sabah Sarawak: Jurang RM2.57 Seliter
Selain jurang subsidi, perbezaan harga diesel antara wilayah turut menjadi perhatian.
- Diesel Semenanjung: RM4.72 seliter
- Diesel Sabah, Sarawak dan Labuan: RM2.15 seliter
Perbezaan RM2.57 seliter ini mencerminkan pendekatan kerajaan menggunakan harga bahan api sebagai alat kestabilan ekonomi dan sosial wilayah, khususnya di kawasan yang mempunyai kos logistik tinggi dan kebergantungan kepada pengangkutan darat.
Akibatnya, Malaysia kini tidak lagi mempunyai satu harga minyak nasional, tetapi pelbagai harga serentak mengikut kategori pengguna dan lokasi.
Risiko Distorsi Pasaran dan Aktiviti Penyeludupan
Jurang harga yang semakin besar berpotensi mencetuskan beberapa implikasi ekonomi:
Permintaan Tidak Efisien
Pengguna bersubsidi mungkin terus menggunakan bahan api secara tinggi kerana harga rendah, manakala pengguna tanpa subsidi mula mengurangkan penggunaan atau menanggung kos lebih besar.
Arbitrage dan Ketirisan
Perbezaan harga yang ketara boleh membuka ruang kepada:
- Penyeludupan diesel ke negara jiran
- Penjualan semula bahan api bersubsidi
- Manipulasi kelayakan subsidi
Jurang yang besar meningkatkan insentif keuntungan bagi aktiviti tidak sah.
Kelewatan Peralihan Tenaga
Harga bahan api rendah bagi sebahagian pengguna boleh melambatkan perubahan kepada alternatif seperti kenderaan elektrik atau penggunaan pengangkutan awam.
Tekanan Fiskal Kerajaan Semakin Meningkat
Dalam konteks global, kenaikan harga minyak mentah dipengaruhi oleh konflik geopolitik dan gangguan bekalan tenaga. Apabila harga global meningkat, kos kerajaan untuk mengekalkan subsidi turut meningkat.
Dalam jangka panjang, situasi ini biasanya membawa kepada tiga kemungkinan:
- Pengurangan subsidi secara berperingkat
- Peningkatan defisit fiskal negara
- Kesan limpahan inflasi kepada barangan dan perkhidmatan lain
Semakin besar jurang antara harga subsidi dan harga pasaran, semakin sukar sistem tersebut dikekalkan tanpa pelarasan dasar.
Malaysia Menuju Sistem Harga Minyak Berlapis
Struktur harga petrol dan diesel di Malaysia kini menunjukkan peralihan jelas daripada sistem seragam kepada sistem harga berlapis berdasarkan subsidi dan wilayah.
Walaupun subsidi masih memainkan peranan penting dalam melindungi rakyat daripada kejutan kos, realiti pasaran menunjukkan tekanan harga global semakin kuat.
Jika jurang harga terus melebar, pelarasan dasar bahan api pada masa depan hampir pasti berlaku — sama ada melalui rasionalisasi subsidi, pelarasan harga atau perubahan strategi tenaga negara.
Isu harga minyak kini bukan sekadar soal tenaga, tetapi melibatkan kestabilan fiskal, inflasi dan keadilan sosial dalam ekonomi Malaysia.
